Потклек (извадок)

Потклек (извадок)

Живеам во град што го нарекувам свој дом помалку од две децении. Град што, мора да признаеме, ако го споредиш со други поголеми градови, не е убав. Град без изразени годишни времиња, но со страст за живот. Погледни ги само луѓето наоколу како го живеат својот живот тука, во ова спарно лето. Деца што трчаат низ плоштадот, девојки излезени со своите мајки купуваат совршени фустани за летото, старци што се обидуваат да ја избегнат жештината под дебелите сенки. И насмевките на сите нив, токму таа насмевка ми недостига да ја гледам кај многу луѓе денес.

А како ќе запознаеш еден град ако не низ начинот на кој неговите граѓани љубат и умираат. Тука во градот што веќе го нарекувам свој, луѓето не знаат да љубат, а умираат и паѓаат како круши. Токму таа страст за живот згаснува кога треба да се љуби, а оживува кога некој умира и сфаќаме дека животот е таков – суров и краток – разубедувајќи ги прво другите, а потоа себеси дека е еден и дека треба да се живее. Но по кратко време, удрени во глава од јакото сонце, но и од страста за тој замислен живот, забораваме на сето ова сѐ додека повторно не умре некој. 

Мајка ми секогаш велеше дека ние сме голема фамилија, но успеваме да се собереме само за погреб. 

Понекогаш, пак, додека стојам на прозорецот од хотелот и гледам кон плоштадот, замислувам како овој град и како токму овој ден и оваа година можеби некаде ја пишува својата идна историја од своето страдање и љубење. Историја можеби не толку горда за паметење – како и смртта, но токму тука некаде се раѓа некој што на овој град ќе сака да му ја одземе душата. Душовадачите ги има насекаде околу нас, дури и ние самите некогаш, за разлика од првите – ние тоа несвесно го правиме, успеваме да украдеме и уништиме дел од сопствената душа. 

Од тоа се плашам! 

Се плашам дека украдов и уништив многу во сето ова време на страдање. Уништив дел од својата иднина и иднината на она што би била јас и моите најблиски. Мижејќи и страдајќи, си ги лижам раните нанесени од самоповредувањето. Тоа сум јас, онаа неспособна дојденка во овој град, која со својата ранливост ранува други, а се убива себеси.  

Пристигнуваат нашите најавени гости од Франција. Од удобноста на фотелјата во фоајето успевам да ја забележам нејзината блага вознемиреност и неговата рамнодушност во моментот додека се пријавуваат на рецепцијата. Искрено, очекував дека тоа се помлади гости. Сеедно, рецепционерот ги упатува во нивната соба, таа полека се затетеравува, погледнувајќи го него право в очи, а потоа тивко проговорува нешто, наслонета кон неговото уво. Нејзината привлечна силуета исчезнува со тивките стапалки по мекиот теписон и во еден момент сѐ што успевам да здогледам се нејзините маслинесто зелени чевли што полека се стопуваат во полутемнината. 

Постои некој процеп во универзумот каде што телата не исчезнуваат, туку лебдат. Тие пловат во вечното море на изгубената интимност и безмилосното оддалечување од душата. Всушност, тоа се тела, објекти, скинати цветови – или како сакате наречете ги – што вечно ќе трагаат по нешто што и самите не знаеле дека го поседувале додека темнината не ги повлекла во тој простор. Така, истата таа темнина, ќе ги турка надолу и надолу, сѐ повеќе одалечувајќи ги од она што порано го знаеле за свое.

Таа е повлечена во темнината, баш како што нејзините чекори ги проголтува полумракот. Тој истиот полумрак го проголтува најубавиот дел од нашите животи, а ние, пак, како мали дечиња, го криеме во тој полумрак, плашејќи се дека некој ќе го открие, дека некој ќе го најде она што сакаме да ни припаѓа само нам. 

Такво нешто што ни припаѓа само нам е нашето тело. Но, тоа тело целиот наш живот всушност им припаѓа на сите други освен нам. Завиткано во меката црнина на свилата и несигурната темнина на срамот, тоа тело веќе одамна не ни припаѓа. Јас, пак, врз моето тело одамна ја изгубив контролата и го оставив да гние во темнината на моите мисли. Се надевам дека не го губам и разумот, бидејќи мислам дека тоа оди последователно. 

Рецепционерот ме повикува. Бара да се разберам со гостите, за жал, тој зборува само руски. 

Бараат кафе, црвено вино и таан-алва. Вечерата ќе ја прескокнат. 

– Но во никој случај не можам да ја прескокнам таан-алвата, тука е неверојатно вкусна. – Ми потврди повторно.

– Се разбира – му потврдувам и јас. – За многу брзо ќе ја добиете во вашата соба.  

Како што одам зад келнерот, кој само што не ја доставил нарачката, повторно помислувам на нив. Делуваат како паметни и успешни луѓе. Досега никој странец не побарал таан-алва. Сигурно имаат видено многу земји. Претпоставувам дека не им е првпат да бидат тука, во нашата држава.

Неговиот поглед се топи низ очилата како што ги здогледува фините парчиња таан-алва со какао. Се насмевнувам и погледнувам кон двајцата. Незаинтересирана, таа седи на фотелјата покрај креветот читајќи порака на лист, која веднаш ја стуткува. Таа е скршена жена како мене, си помислувам, избегнувајќи директен поглед со неа, од страв дека можеби ќе ми ги прочита мислите. 

Ме покануваат во нивната соба на чаша вино и се заблагодаруваат на нашата гостопримливост. Им се допаднал хотелот. Јас, пак, возвраќам на коментарите и како секој љубезен домаќин после тоа потпивнувам од чашата со црвено вино и се надевам дека за брзо ќе можам да се повлечам во мојата канцеларија. Ми кажуваат дека и обајцата се писатели, би ми подариле некоја од своите книги, но не носат ништо нивно со нив. 

– Тој едноставно обожава таан-алва, сигурно забележавте. За среќа, тука ја има во изобилство.

 Таа ми го потврдува она што веќе и самата го видов кога ја отвори вратата. Само се насменувам не одговарајќи ништо и ја доближувам чашата со вино до устата, но не се напивам (се чувствувам збунето).

Тој, пак, го пика половина од парчето мека таан-алва и ги излижува ронките од краевите на прстите. И ми се насмевнува. Сите потпивнуваме од чашите со црвено вино и се насмевнуваме на неговиот сладок начин на јадење благо. Смешкањето преминува во флерт, флертот за мене значи дека јазикот веќе одамна ми е побрз од мозокот и почнувам да не ги чувствувам стапалата поради тоа што сум испила повеќе вино од она што може да издржи моето тело. Прстите ми танцуваат по чашата, а зборовите излегуваат како песна, не знам дали ги кажувам или само ги чувствувам. Погледите стануваат сѐ посмели и со секој миг изгледа како да се губам во еден свет каде нема правила, само желба и страст. Срцето чука брзо, а смеењето, како мелодија, се повторува со поголем интензитет.

Чувствувам како фустанот полека паѓа од моите рамена. Нејзините бакнежи се секаде по моето тело, тој сѐ уште си седи удобно во фотелјата, како и јас претходно, и го дојадува последното парче таан-алва. Таа ми ги соблекува чорапите и тогаш двете остануваме целосно голи, легнати на креветот и проголтани во полумракот. Неговиот бакнеж мириса на сусам, а сувите дланки по моите гради само повеќе ме возбудуваат. Чувствувам како од телото полека испарува алкохолот и се обвиткува во влажните кружења на нивните усни и јазици по моето тело.

Тој повторно е на фотелјата, а таа во мене. Телото како да ми тоне во постелата додека таа се лизга, шмука и влегува во мене. Некоја неопислива сила ми ги парализира темето и главата, а нозете сами се спуштаат врз нејзиното тело. И како што попушта парализирачката сила, се обидувам да бидам над неа, бакнувајќи ја и лижејќи ја, опивајќи се од дискретниот мирис на лаванда по нејзината коса и вратот.

 Токму во тој момент, потонувам и целосно ѝ се предавам на темнината и сѐ пред мене снемува како некој да го исклучил со прекинувач.  

Се срамам да станам гола од креветот додека денот се раѓа низ прозорецот и светлината навлегува низ малите дупчиња од завесата, убивајќи го мракот во пространата соба и креветот. Таа сѐ уште спие на едниот крај од креветот, а тој е веќе разбуден и облечен, пушејќи ја цигарата седнат во фотелјата отспротива. Кога забележува дека веќе сум разбудена, само се насмевнува и продолжува да ужива во тутунот. Се решавам да станам. Најпрво се обидувам да го тргнам чаршафот и да се завиткам, но не успевам. Дел од чаршафот е под неа и не сакам да ја разбудам, па станувам гола и веднаш притрчувам во бањата. 

Ги чувствувам неговите очи по мојата кожа.

Во бањата сфаќам дека повторно ќе треба да влезам гола во собата. Ме обзема немир. Се погледнувам себеси во огледалото, најпрво засрамено, а потоа самата си се насмевнувам. Сопствената немоќ да го дефинирам она што ми се случи минатата ноќ ме остава потполно збунета. Се завиткувам во една од фротирските крпи покрај лавабото и влегувам во собата. Таа е веќе будна, пуши цигара со него. 

Ми кажува дека порачале да донесат кафе во собата. 

Во еден момент го облекувам фустанот и ја поправам косата. Застанувам покрај прозорецот, нежно допирајќи ги мирисливите и нежни цветови на кринот, а обидувајќи се да не погледнам кон нив. Потоа под масата ги здогледувам и гаќите покрај стутканата порака, па нив ги облекувам на крај, збунето и брзо, за потоа повторно да се исправам пред прозорецот, како така да требало да биде.

– Трите нешта што ни останаа од рајот се ѕвездите, цвеќето и детските очи.

Го изговори тоа, се насмевнува и станува да ја отвори врата за послугата што ги носи кафето и колачите. Една грутка ми застанува во грлото, подголтнувам и воопшто не гледам ни кон оној што го носи кафето, претпоставувајќи дека и тој нема да ме погледне мене. Мислам дека целосно се истишив и исчезнав додека го остава кафето покрај масичката. И додека гледам низ прозорецот во старото дабово дрво пред хотелот, таа ми приоѓа со филџанот кафе и ме бакнува по левото рамо.

– Жената е токму како тој даб – прицврстена, непроменлива, припаѓа некому. Мажот е сиот простор околу тоа дрво. Гледано од сегашна перспектива, би посакала да бидеш мажот, нели? Јас не. Иако дрвото се менува низ сите свои стадиуми на растење и постоење, тоа останува истото дрво, вкоренето во истото место. Промените се должат на времето и искуството, стабилноста и сигурноста на корените. Затоа, не плаши се и дозволи му на твоето тело да живее, да пушти корен и да се менува. Само така ќе знаеш дека преживеало низ времето. 

Потоа ми ја потргнува косата и ме бакнува во вратот. Кине еден цвет од кринот и нежно ми го става во косата. Седнува да го пие кафето, а јас се вртам кон нив. Седнувам на другата фотелја и почнувам да пијам од моето кафе, немајќи храброст да ги погледнам ни двајцата. 

– Ова е за тебе.

На помошната масичка покрај вазната со цвеќе ми оставиле кутија мирисливи бонбони и книга, Орландо. Ме прашува дали сум ја прочитала, ѝ одговарам дека не сум ја прочитала, ниту сум слушнала за неа. Ми одговара дека ќе ми се допадне. И продолжуваме да го пиеме кафето. 

Додека се поздравуваме и им посакувам пријатен пат, таа ме држи за едната рака и ми се обраќа:

– Никогаш не дозволувај да бидеш само дел од кујната или спалната соба. Ќе речат дека твоите погледи се ограничени, а крилјата ти се скршени. Затоа погледни храбро кон иднината за да не мора да се повлекуваш во сегашноста, мила. 

Ѝ се насмевнувам, им се заблагодарувам на двајцата, а потоа тој нежно ми ја бакнува раката и се поздравуваме. Зад вратата исчезнуваат нивните лица. 

Следниот ден, од весниците разбирам кои се тие – познати писатели од Франција, иако ништо немав прочитано ни од двајцата, а и книгата што ми ја подарија не беше нивна.  

Денес не отидов кај мајка ми. Едноставно не се чувствувам добро за што било, па дури ни за посета или ручек кај неа. Мора да сум на работа. Подготовките за доаѓањето на италијанските гости во хотелот утре се во тек и морам и денес да бидам тука. Во хотелот имало утрово некои новинари што се распрашувале повторно за нашите гости од вчера. Што јаделе, што пиеле, како им се допаднал градот, банални работи што сигурно нема да ги дознаат од некој вработен. Но попладнево е мирно, додека јас сум тука во хотелот. Жештината успева да ја убие и најголемата љубопитност кај луѓето. 

И мајка ми сигурно е љубопитна зошто не отидов. Мора да е нервозна и лута поради тоа што ручекот што го имала подготвено сега ќе мора да го јаде и утре. Но најмногу од сѐ, ќе нема кому да му го каже сѐ она што ѝ се врткало во главата последните неколку дена. Не сум подготвена за сето тоа, едноставно чувствувам потреба да бидам сама, изолирана од сите и сѐ околу мене. Потребата да бидам сама никогаш не била толку голема како сега, едноставно се чувстувам празна и скршена однатре. 

Гласот нема кој да ми го слушне, одекнува и се одбива од моето скршено тело, кое не знае што со себе. Кога градот би го зафатила чума, како во романот на Ками, љубовта и отуѓеноста ќе одат заедно. Луѓето повеќе ќе љубат, но и повеќе ќе се отуѓуваат. А странецот, пак, заглавен во градот каде што коси чумата ќе мисли дека е посебен, ќе мисли дека има право на посебност и право да го напушти бродот што тоне, кога тој ќе посака. Бидејќи е посебен.

Го земам клучот од рецепцијата и одам во собата каде што престојуваа гостите. Собата е затемнета, а снопови светлина успеваат да навлезат низ малите ситни дупчиња направени од времето врз завесите. Задушливо е, но некако е толку мирно, што можам да се почувствувам себеси, биењето на моето срце, крцкањето на болежливите колена, баботењето на крвта во вратот, дури и одекнувањето на чевлите по мекиот тепих. Вадам од кутичето една од ароматичните бонбони, седнувам на креветот и почнувам да ја шмукам. 

Станувам, ги разотворам двата прозорци. Градот е пуст и празен ова попладне. Ги тргам завесите и легнувам на креветот. Мирисливата бонбона има вкус на анасон, кој пријатно ми ја исполнува устата со блага арома додека лежам на перницата и ја гушкам, обидувајќи се да го доловам нејзиниот мирисот на лаванда од нејзината коса што се трие врз свежо перената навлака од перницата и се меша со стерилниот мирис на лимон од прашокот за перење. 

Ги соблекувам фустанот, гаќичките и само со сандалите, легнувам гола врз креветот. Со каишот од фустанот ги врзувам нозете додека како мало дете шмукам од бонбоната со вкус на анасон. Легнувам и полека го истражувам своето тело онака како и претходниот пат кога лежев на овој кревет. Сите движења, мириси и слики се пред мене. Јас лежам целосно препуштена на сеќавањата.

И кога на одредени моменти ќе дувне топло ветре низ завесите, кои, пак, нежно се тријат од мекиот теписон, го чувствувам по вратот како да е нејзиниот топол здив врз мојата кожа. Токму во тој миг ме фаќа дремка и успевам да заборавам на сѐ – на секоја мала болка во телото, на секоја рана во душата, дури и стегањето на каишот околу моите нозе – и за кратко да заспијам.  

На масата во канцеларијата ги скенирам танките ливчиња на цветовите во вазната. Ова цвеќе не го знам, очигледно не вирее на ова поднебје, помислувам. Се загледувам и неговата силна боја што како да ме хипнотизира и ми се причинува дека калиедоскопски гледам сѐ околу себе. Знам дека ми се допаѓа ова цвеќе, прилично е скапо и отмено, но неговото место не е во канцеларијата. Ја заклучувам вратата и легнувам на двете фотелји отспротива на бирото. Чувството на пониженост, очај, среќа и неизмерна збунетост го исполнува сиот простор околу мене. 

Не се препознавам себеси, но ми се допаѓа оваа нова Јас. Се смеам во себе и гледам наоколу како да се плашам дека некој ќе ја открие причината за мојата налудничава среќа. 

Кога мојот свет се сруши, сестра ми веќе не беше со нас, војната заврши, а татко ми доби работа во главниот град, почувствував дека имам потреба од некој близок. Многу кратко после нас, во нашата зграда се досели уште едно семејство од внатрешноста. За разлика од нас, беа побогати и побројни. Мојата нова другарка што беше многу болна, ретко стануваше од кревет и јас често одев кај нив на посета. Седевме, пиевме карамелизирано млеко, а јас ѝ раскажував приказни. Никогаш не се прашавме зошто јас сум сама и од што е таа болна. И двете како да сакавме една со друга да го исполниме времето што го имаме пред нас, бидејќи и двете чувствувавме дека нашето пријателство нема долго да трае. Јас бев љубопитна и желна да поседувам сѐ што имаше таа. Таа, пак, сакаше да може почесто да биде надвор и да ме гледа како правам засолништа од гранки и оревови лисја за животните што немаа дом. 

За нејзиниот роденден бев повикана само јас. Седнав до нејзиниот кревет на ниското дрвено столче, а нејзината најстара сестра ми донесе колач премачкан со џем од сливи. Додека го јадев колачот, таа ми раскажуваше приказна, но очите полека и паѓаа, беше уморна и поспана. Во тој миг, посакав да поседувам сѐ што таа поседуваше, дури и нејзиното семејство, нејзината колекција од ретки играчки, нејзината соба. Кога во еден миг ги отвори очите, ме погледна и среќна што сѐ уште сум покрај неа, ми се насмевна, а јас се стаписав. Посрамена од себеси поради мојата неблагодарност и непочитување кон неа, истрчав од собата.

По дванаесет дена дознав дека починала во сон. Посакала јас да го добијам медалјонот што секогаш го носеше со себе, така ми рече мајка ѝ. Ме сакала исто како и секоја од своите три сестри. Јас не умеев да сакам и сѐ уште се правдам дека таа осакатеност е поради луѓето што прерано ги изгубив во мојот живот. Бев радосна што го имав медалјонот, но во тој момент не покажав никаква друга емоција кон мојата другарка, која се обидуваше да биде мојата нова сестра. 

Токму во ваквите мигови на воодушевување и екстаза, низ главата ми пројде една од најгорчливите слики од мојот живот – другарката што не умеев доволно да ја засакам ниту умеев да ја преболам, исто како и родената сестра. 

Додека се присетувам на бакнежите и милувањата во креветот со Французинката, во тие прегратки ја чувствувам мојата непреболена, мртва пријателка, нејзиниот горчлив здив, нејзината осаменост и кревкост. Љубовта што една жена може да ја пружи на друга жена е неизмерна и топла. Докторите сметаат дека уживањето во неприродните љубовни врски, како што е бакнувањето и милувањето на една жена со друга, ја исцрпува виталноста. Го омлитавува телото и се отуѓува. И како што лежам и се смешкам, сфаќам дека всушност само уживањето во задоволствата на животот, какви и да се, можат да ја повратат виталноста на телото и духот на една жена. 

Треба да одам дома. Веќе чувствувам како цела вечност да сум во хотелот. Сигурно мојот сопруг е загрижен зашто сѐ уште не сум стигнала дома.